GRA O RÓŻY
wg "POWIEŚCI O RÓŻY  
Wilhelma z Lorris i Jana z Meun
(tekst z XIII w.)

OBSADA:
Agata Akińcza, Katarzyna Cywińska, Paulina Gdańska
Aleksandra Janusz, Magda Kajrowicz, Justyna Konieczna,
Magda Kruczkowska, Agnieszka Kwiatkowska
Magda Lange, Jagoda Mrzygłocka

Scenariusz i reżyseria:
GRZEGORZ STAWIAK

 


Spektakl zrealizowany w Wałbrzyskim Ośrodku Kultury
z TEATREM ANTRAKT
Premiera 12 czerwca 2000r.


 

„Powieść o Róży” *
i jej inscenizacja.

          „Powieść o Róży” jest dziełem dwóch i to bardzo odmiennych autorów. Część pierwszą napisał, prawdopodobnie w latach 1225-1230, Wilhelm z Loriis. Autorem części drugiej, która powstała w latach 1268-1282, jest Jan z Meun.

Utwór Wilhelma z Lorris wyrasta na gruncie poezji miłosnej trubadurów i truwerów i opowiada sen: Młodzieniec ujrzał Różę kwitnącą w pięknym ogrodzie, zakochał się w niej i pragnie ją zdobyć. Pomagają mu w tym lub przeszkadzają różne postacie - symbole kolejnych faz miłosnego zadurzenia. Przy próbie zdobycia Róży, Młodzieniec jest wypędzony z ogrodu przez Zazdrość, która wznosi mur wokół różanych krzewów. Rozpacz kochanka, który nie chce się poddać perswazjom Rozwagi, kończy część pierwszą. Dzieło Wilhelma jest poematem o subtelnych zasadach dworskiej miłości, inspirowanym dwunastowieczną poezją trubadurów. Autor nadał mu formę „roman”, tj. powieści (z narracją prowadzoną w pierwszej osobie), gatunku szeroko znanego i uprawianego od XII wieku. Opowieść została zrealizowana techniką pisarską opartą na alegorii i personifikacji.

W czterdzieści lat po ukazaniu się dzieła Wilhelma z Lorris „Powieść o Róży” znajduje kontynuatora. Jan z Meun w ponad czterokrotnie dłuższej części drugiej, wikłając Młodzieńca w kolejne perypetie, doprowadza go wreszcie do zdobycia Róży. Nie byłoby to dla literatury żadną zasługą, gdyby nie odmienne potraktowanie fabuły - w dziele Jana z Meun staje się ona pretekstem do snucia społeczno-filozoficznych rozważań. W rezultacie otrzymujemy „ wielki traktat o kondycji człowieka i znaczeniu ludzkiej miłości w obrębie kosmicznego porządku”** dający świadectwo wiedzy i erudycji, sposobowi pojmowania świata, ludzkich losów i zachowań, odzwierciedlający zasoby intelektualne wykształconych warstw społecznych trzynastowiecznej Francji.

„Powieść o Róży” od samego początku cieszyła się ogromną poczytnością i wywoływała liczne polemiki. Dyskutowano, któremu wyobrażeniu miłości dać pierwszeństwo: miłości dwornej i niespełnionej (przedstawionej przez Wilhelma) czy też miłości odmalowanej przez Jana. Dzieło dwóch autorów jest kopalnią wiedzy o epoce, która je zrodziła, było inspiracją dla artystów różnych dziedzin i epok.

O tym, że folozoficzno-społeczne konstatacje Jana z Meun wcale się nie zestarzały, że są uniwersalne, próbujemy przekonać wystawiając „Grę o Róży” , która jest inscenizacją kilku wątków „Powieści”, podaną estetycznie przez dziewczęcy TEATR ANTRAKT.

 

 



* Wilhelm z Lorris, Jan z Meun: Powieść o Róży, Wstęp i przekład: Małgorzata Frankowska-Terlecka i Teresa Giermak-Zielińska, PIW 1997

** ibid.

 

Link do ramki początkowej "Spektakle"Link do galerii zdjęć ze spektaklu